Mijn huisbankier, tevens huisbankier van KREM, zit sinds kort in Second Life lees ik vandaag in het FD. Wat een goed initiatief. Ik ben maar eens gaan kijken… een zoekopdracht in SL levert vier locaties: ABNAMRO-home, -press, -beachclub en -keep me informed. Home klinkt veelbelovend.

Ik land in een zee met� orka’s onder het bankgebouw (weten ze soms dat ik rood sta?) maar dat heb je in SL wel vaker, even omhoog vliegen en ik land op het imposante glazen bankgebouw (foto 1) waar een aantal ingenieuze liften klaar staan� en het vetrouwde logo me doet vermoeden dat ik inderdaad bij De Bank aanbeland ben.

Goed… waar kan ik een kredietje in Linden Dollars openen? Niemand te bekennen. Even zoeken naar mensen/avatars. Ik kom bij een tafel en stoeltje dat me erg doet denken aan een kantoor op de Catharijnesingel in Utrecht. Wederom niemand.� Ik open de� minimap en zie dat er niemand in het gebouw aanwezig is… geen receptioniste, geen relatiebeheerder, geen koffiejuffrouw� (en geen klanten).

In first life is mijn relatie met de bank er één van haat en liefde. Ik zit al sinds mijn achtste op De Bank en een studentenkrediet heeft mij zeker geholpen in bar(re) tijden. Maar in die tijd is het persoonlijk contact als particulier niet beter geworden. De ene na de andere vestiging opgeheven, relatiebeheerders weggesaneerd. Dacht ik eindelijk te zien dat ABN Amro begrijpt hoe je de NET generatie benaderd voor een verzekering (tegen gestolen objecten) of een krediet (in Linden dollars).. is er gewoon geen hond te bekennen.

“ABN AMRO … alsof alles om u draait” hangt er aan de muur (foto2).

Alsof, inderdaad. Want als er iets virtueel is hier dan is het wel de presence van een bankier.

Some people just dont get it.

Je bent pas in SL aanwezig als er ook� iemand echt in SL aanwezig is. Anders komen er ook geen klanten. Er is voor Banken echt goed zaken te doen in SL. Maar je moet wel weten hoe.

Als er geen round the clock medewerkers zijn, kunnen ze misschien dat irritante avatar meisje uit het online bankieren hier naartoe emigreren?

Waar ik al jaren op zit te wachten, is stemmen via internet. Vol enthousiasme doe ik aan alle vernieuwingen waar de overheid mee komt die ons het leven enigszins gemakkelijk maken mee. Mijn digi-D is aangevraagd, uiteraard doe ik mijn belastingen via de computer. Ook de meeste zaken waar ik vroeger voor naar het gemeentehuis moest, kan ik van achter mijn beeldscherm regelen. Maar stemmen doe ik nog met potlood (ik woon in Amsterdam).

Het lijkt mij ideaal om te stemmen van achter mijn computer. Ik denk dat het de “opkomst” zeker zou verhogen. Ook maak je het voor de overheid gemakkelijker om eens wat vaker een kwestie aan de burger voor te leggen. Ook zou je denken dat het een stuk goedkoper moet zijn dan al die stemlokalen af te huren, in te richten, te bemannen en potloden te slijpen.

Op de site Netkwesties (een aanrader!) lees ik echter dat stemmen via internet (sommige buitenlanders mogen dit) nu nog meer dan 100 euro per stem kost en dat ze overwegen dit daarom af te schaffen. Ik snap niet waarom dit zo duur moet zijn. Iemand een idee? Ik gok op inefficientie van het ambtelijk apparaat.

Een buzzwoord in de marketing vakpers in 2006 was crossmedia. In alle definities komt het erop neer bij dat je bij crossmedia verschillende media (internet, email, radio, televisie en mobiel) inzet om een boodschap naar een doelgroep (of individu) te sturen om een actie op gang te brengen waarbij ieder medium wordt gebruikt op de manier die het best pas bij de eigenschappen van dat medium. KREM gebruikt de crossmedia matrix om hier nog een dimensie aan toe te voegen: medium, message en moment. Ieder moment vd dag het juiste verhaal via het juiste kanaal bij de juiste persoon.Klassiek gaat men bij crossmedia dus uit van verschillende media (multimedia) die kruiselings worden verbonden: internet, radio, tv, print, mobiel.

In de praktijk ligt het concurrentieel voordeel in het contact tussen bedrijf en individu op een ander vlak: crossmediaal BINNEN het internet kanaal. Het lijkt veel belangrijker te worden om binnen dat ene medium Internet verschillende submedia op elkaar af te stemmen; social networks, google, rss, blogs, podcasts, corporate sites en extra/intranets moeten ieder hun beste beetje voorzetten en naadloos in elkaar overlopen in de benadering van de klant, waarbij ieder submedium een eigen functie heeft. “Jazz was the teacher, soul is the preacher and with hiphop it won’t stop” zag ik ooit boven een DJ hangen. Zo is het ook met het aan elkaar knopen van internet submedia (alleen heb ik nog geen mooi rijmpje gevonden). 

Voorbeeld in recruitment: corporate blogs zijn authentiek en trekken de juiste aandacht, RSS zorgt voor herhaalbezoek op het blog, de corporate site biedt de achtergrondinformatie als iemand echt interesse heeft en een online sollicitatieproces maakt het af. Print, TV en radio kunnen hier ook bij helpen om massa te creëren, maar daar ligt de uitdaging al lang niet meer. Het is hooguit een randvoorwaarde.

Daarom: crossmedia is geen multimedia meer, maar single medium.

Naast de kerstdrukte thuis en op het werk wordt de virtuele winkelstraat op het internet druk bezocht. Ook in de driedimensionale wereld van het spel Second Life zit men niet stil tijdens de feestdagen. Binnen Second Life bestaat een echte economie. De spelers kunnen goederen kopen en verkopen met behulp van Linden Dollars. Dit zijn virtuele dollars. Het virtuele geld kan op de website van Second Life omgewisseld worden in echte Dollars.
Verschillende spelers proberen bij te verdienen tijdens de kerstdagen door kerstproducten te creëren en deze vervolgens aan te bieden in het spel. Op het internet wordt hiervoor geadverteerd en via een directe link op een website, start Second Life op en wordt je ‘geteleport’ naar de betreffende virtuele winkel.

Een van de winkels heeft een grote kerst uitverkoop en biedt onder andere (hoe origineel) sexy kerstlingerie aan. De hele omgeving staat vol met kerstbomen en cadeaus, er hangen overal kerstlampjes en tijdens het virtueel shoppen kan er uiteraard onder het genot van warme chocomel een gezellig kerstmuziekje op worden gezet! De winkel heeft zelfs een echte kerstman avator ingehuurd waar spelers bij op schoot kunnen zitten om hun kerstwensen door te chatten!

KREM, altijd bezig met nieuwe media, is op het moment aan het onderzoeken wat de mogelijkheden zijn binnen Second Life en wil misschien haar kantoor virtueel gaan nabouwen. De hiervoor genoemde bedrijven als IBM en Dell, maar ook Adidas, Toyota en Phillips zijn ons voor gegaan en zijn al actief in SecondLife. NBC Universal heeft zelfs al een specifieke kerstactie op touw gezet. Een virtuele replica van een gigantische kerstboom werd in Second Life verlicht tijdens de traditionele verlichting van de echte kerstboom op Rockefeller centre. De eerste 9 bezoekers van het online evenement ontvingen een virtueel kerstcadeau en alle andere bezoekers kregen een paar schaatsen waarmee geschaatst kan worden op de nagebouwde virtuele schaatsbaan!

Wat kunnen NBC en andere commerciële instellingen naast naamsbekendheid bereiken met hun aanwezigheid in Second Life, niemand weet dit precies, de bedrijven zelf waarschijnlijk ook (nog) niet, maar dat er iets valt te halen dat voelt iedereen!

De afgelopen maanden heb ik mijn eerste ervaringen in second life opgedaan. Met mijn avatar “T-Man Corleone” heb ik een aantal uithoeken van de nieuwe wereld bezocht, met bekenden vergadert en nieuwe contacten gemaakt. Hoogtepunten tot heden waren de second feaver disco (met ctrl f8 tot f12 kun je coole moves maken) en de 18 holes golfbaan.

Wat bij mij blijft hangen is het gevoel dat ik ook had toen ik voor het eerst met Internet in aanraking kwam. Ergens in 1995 had ik hetzelfde opgewonden gevoel, een beetje zenuwachtig, nerveus zonder duidelijke reden, wilde snel alles zien en uitproberen. De verwachtingen zijn hoog gespannen. Dat was met de start van Internet ook zo, over chatten zei men: de hele wereld wordt één gemeenschap, afstanden vervagen, mensen zullen niet meer van hun scherm weg te slaan zijn, is er nog wel plaats voor echte relaties als het allemaal via de chatbox gaat.

En ook het dubbele gevoel van kansen en bedreigingen was hetzelfde. En de buitenproportionele vormen die zowel de kansen als de bedreigingen aannemen.

Bedreigingen
Second life is namelijk best eng: hoe serieus gaan mensen dit tweede leven nemen? Je kunt er zeker aan verslaafd raken. Wat doet dat met mensen? Wordt de kritische massa voldoende groot? Kunnen ze het netwerk technisch overeind houden? Het is vaak uit de lucht geweest de laatste tijd.

Kansen
Die zijn er ook voldoende; de berichten over de chinese dame die miljonair is geworden wekken natuurlijk interesse. Ook het broodje aap fenomeen zal de kop opsteken. Dit bericht komt in aangepaste vorm al 3x terug in 3 maanden. Ik weet niet of het over 3 miljonairs gaat. Maar bedrijven kennen de weg naar second life:
IBM investeert 10 miljoen in virtuele werelden
DELL verkoopt PC’s via second life

Tot slot valt me in de vergelijking met “the old days” (opa spreekt) vooral het rumoer op. Vorige week sprak ik iemand die zijn sporen heeft verdiend in recruitment, en die beweerde dat werven in Second Life echt geen goed idee was. Helaas was hij zelf nog nooit in Second Life geweest. Dat gaf stof voor discussie (om meerdere redenen). Maar het geeft ook aan dat mensen zich gek kunnen laten maken, zowel positief als negatief, wat weer erg doet denken aan vroegâh.

Vanmorgen las ik in de nrc.next over de minidisk, die alweer 15 jaar geleden op de markt kwam. Echt een grote doorbraak heeft hij niet gehad. Ik kan mij ook herinneren dat ik hem te duur vond. Mijn vriendjes, en ik dus ook, vonden een CD-discman ook stoerder. Nu de MP3-speler definitief is doorgebroken, die nog veel compacter is, meer capaciteit heeft en handiger is, zou je denken dat dit helemaal de doodslag voor de minidisk is geweest.

Tot mijn verbazing las ik dat de mini-disk nog steeds gemaakt wordt door Sony. Vooral voor liefhebbers, die de minidisk kwalitatief beter vinden. Bovendien vinden ze het een groot voordeel “dat je sneller de muziek verwisselt door gewoon een ander schijfje te pakken”. Deze liefhebbers hebben zich in Nederland verenigd op de website MDcenter.nl, waar ook een zeer actief forum te vinden is.

Een internet community is voor dit soort groepen een ideale manier is om een redelijke massa aan mensen te verenigen. Ik vraag me af of zonder internet dit soort groepen liefhebbers elkaar gevonden zou hebben, en al helemaal of de groep groot genoeg zou zijn om voor Sony het produceren van de minidiskspeler economisch interessant te houden.

Ik denk dat Sony dit soort communities zeer dankbaar mag zijn!

Elk zichzelf respecterend nieuws- of opinieblad heeft de laatste jaren wel geschreven over de opkomst van internet communities. Communities als Linkedin, Myspace en Hyves worden als erg succesvol gezien, vooral omdat zij in korte tijd zeer veel gebruikers aan zich gebonden hebben.

Ik ben zelf ook lid van een aantal van dat soort communities, die zich er op richten om zo veel mogelijk gebruikers aan zich te binden:
> Linkedin, een zakelijke netwerk-community
> Thorntree, de community van Lonely Planet
> Tweakers, een community voor computerfreaks
> Wordpress, een community over het ontwikkelen van open source weblogs
> Myspace, een lifestyle community
> Flickr, een foto-deel community.
> Classmates, de Amerikaanse versie van “schoolbank.nl”
en nog een aantal anderen.

Voor deze “open communities” geldt: hoe meer gebruikers, hoe waardevoller de community. De drempel om lid te worden wordt daarom zo klein mogelijk gemaakt. Na een paar gegevens ingevoerd te hebben ben je “deel van de community”. Ik ben bijvoorbeeld lid van de community Tweakers.net. Jaren geleden heb ik mij daar eens ingeschreven om een zeer specifieke technische vraag te stellen. Ik ben verder totaal niet geïnteresseerd in deze community, en kom er ook nooit meer. Ik vermoed dat ik niet de enige van de 200.000 Tweakers community-leden ben.

Communities waar je minder over hoort zijn “besloten communities”, waar je niet zomaar lid van mag worden. KLM heeft bijvoorbeeld een community specifiek voor reizigers die regelmatig naar China vliegen: Club China. Bij het inschrijven dien je je lidmaatschapswens te motiveren. Vervolgens screent KLM of je interessant genoeg bent om lid te worden. Het schijnt een enorm succesvolle community te zijn, waar binnen menig multinational topman elkaar helpt met zakelijke contacten of tips voor restaurantjes. Helaas kan ik niet voorbij het loginscherm kan komen. Mijn twee China-trips zijn blijkbaar niet voldoende…

KREM ontwikkelt ook besloten communities, zoals bijvoorbeeld de alumni communities van ORMIT en Andersen Consulting, waarvan je alleen lid mag worden als oud-werknemer. Leden voelen zich echt verbonden met de andere leden door hun gemeenschappelijke achtergrond, en zijn daardoor veel meer genegen elkaar te helpen. Binnen deze community zijn al een hoop deals gesloten. Ik voorspel dat als de community-hype over een paar jaar over is, vooral dit soort communities in hun besloten stilte zeer succesvol zullen zijn.